Kwamamaza ubutunzi bw’abatunzi bo muri Afrika birabandanya kwiyongera ku rugero rutangaje mu gihe ubuzima bw’abanyagihugu benshi burushiriza kugorana. Ivyo biri mu vyashizwe ahabona n’ishirahamwe mpuzamakungu Oxfam International, muri rapport nshasha ya 2025 yerekana itandukano riri hagati y’abatunzi n’abakene ku mugabane wa Afrika.
Raporo nshasha ya 2025 yasohowe na Oxfam International yerekana ko ubutunzi bw’abatunzi bo muri Afrika bwiyongereye ku rugero rwa 56% mu myaka itanu iheze. Iyo raporo ivuga ko abantu bane gusa batunze cane muri Afrika bafite ubutunzi buruta ubw’abanyagihugu barenga imiliyoni 750 bose hamwe.
Ivyo biharuro vyerekana itandukano rikomeye riri hagati y’abafise ubutunzi bwinshi n’ababayeho mu bukene ku mugabane wa Afrika. Mu gihe abatunzi baguma bongera amatungo yabo, abantu benshi bo muri Afrika babandanya guhura n’ingorane z’ubuzima bwa minsi yose zirimwo ubukene, ubushomeri, ibiciro biduga hamwe n’ingorane zo kuronka ubuvuzi n’indero bikwiye.
Oxfam International ivuga ko iyo ntambwe y’itandukaniro riri hagati y’abatunzi n’abakene ishobora kugira ingaruka mbi ku butunzi bw’ibihugu vya Afurika hamwe no ku mahoro n’iterambere ry’abanyagihugu.
Abahinga mu vy’ubutunzi basaba ko ibihugu vya Afurika vyoshiraho amategeko n’ingingo zituma ubutunzi bugabanywa neza, harimwo gukomeza amatagisi ku masosiyete manini n’abaherwe, gushigikira ibikorwa bitanga akazi hamwe no guteza imbere imigambi ifasha abanyagihugu benshi kwiteza imbere.
Iyo raporo ije mu gihe ibihugu vyinshi vya Afurika bikiri mu rugamba rwo guhangana n’ingaruka z’ihindagurika ry’ibihe, amadeni menshi hamwe n’ihungabana ry’ubutunzi bw’isi yose.
Abasesanguzi bavuga ko ata ngingo zikomeye zifashwe, ikinyuranyo hagati y’abafise ubutunzi bwinshi n’abatunze duke kizobandanya kwiyongera, bigatuma ubuzima bw’abanyagihugu benshi burushiriza kugora.
